Hơn một chục cây cầu đang mọc quanh phố cổ Hội An
Một phố cổ đi bộ, chậm rãi, nhỏ nhắn, vậy mà quanh nó đang có hơn một chục cây cầu
Có cái vừa thông xe mùa hè vừa rồi, có cái đang chạy nước rút để kịp thông xe cuối tháng 11, cái vừa khởi công tháng 8, và cả những cái mới chỉ nằm trong văn bản. Bài này đi theo ba dải nước ôm quanh Hội An, chỉ từng vị trí cầu một, cầu nào bắc qua sông nào, nối hai bờ nào, và vì sao người ta làm dồn dập vào đúng lúc này.
Ba con sông quanh Hội An từng là đường đi chứ không phải vật cản
Phố cổ nằm kẹp giữa nước. Trước mặt là sông Thu Bồn đổ ra Cửa Đại. Vắt lên phía bắc, chạy dọc theo hướng Đà Nẵng, là sông Cổ Cò. Còn xuôi xuống phía nam, chạy song song bờ biển, là sông Trường Giang. Ba dải nước này ôm lấy Hội An ba phía.
Có một chuyện lạ: suốt mấy trăm năm thương cảng, vùng này gần như không cần cầu. Trên tấm bản đồ người Pháp vẽ hồi thế kỷ mười tám, con nước được vẽ liền một mạch từ Đà Nẵng xuống tận Hội An, và họ ghi hẳn lên đó rằng đây là nhánh nước nối Touranne với Faifo. Thời đó nước không phải vật cản, nước chính là con đường. Thuyền chở gốm, chở lụa, chở hàng ra vào cảng đều đi bằng chính ba dải sông này. Người ta không bắc cầu qua đường cái.
Rồi sông bồi lấp dần, ghe thuyền nhường chỗ cho bánh xe, và ba con đường nước ngày xưa thành ba vật cản của thời xe chạy. Muốn từ bờ này sang bờ kia, nhiều chỗ vẫn phải vòng rất xa hoặc chờ đò. Vùng đất bị chính những dải nước từng nuôi nó trói lại mấy chục năm.
Nhìn như vậy thì đợt xây cầu lần này đúng nghĩa của nó. Không phải vài công trình lẻ, mà là việc dịch cả một vùng sông nước từ thời ghe thuyền sang thời bánh xe, khâu từng dải nước một.
Lớp một là hai cây cầu sát phố cổ
Cầu Nghĩa Tự là cây đang về đích gần nhất. Nó bắc qua sông Cổ Cò ở đoạn gần Hội An, vốn đầu tư 315 tỷ. Cây cầu này ngược đời ở chỗ phần cầu chính đã xong từ lâu, đứng giữa sông chờ, cái chưa xong là hai đường dẫn lên cầu. Đến đầu tháng 9, đường dẫn mới bàn giao mặt bằng được 180 trên tổng số 270 mét, bờ tây còn lại 4 hộ thuộc diện giải toả trắng, cộng thêm hạ tầng điện chưa di dời xong. Nghĩa là giữa cây cầu đã xây xong và ngày xe chạy qua nó chỉ còn chừng đó thứ. Mốc thành phố đặt ra là thông xe kỹ thuật trước ngày 30 tháng 11 năm nay.
Cầu Phước Trạch thì ngược lại, mới chỉ nằm trên giấy và là cái tên mới toanh, xuất hiện trong một văn bản của thành phố hồi tháng 4 năm nay. Cầu dài 220 mét cộng 740 mét đường dẫn, tổng mức đầu tư 271 tỷ, làm trong giai đoạn 2026 đến 2029. Vị trí của nó đáng chú ý vì nó nối khu trung tâm với dải ven biển phía Cửa Đại, và nối luôn ra phía bến thuyền đi Cù Lao Chàm. Ai từng ở Hội An mùa cao điểm sẽ hiểu ngay giá trị của thêm một lối ra biển.
Cũng ở lớp này, phía bờ nam sông Thu Bồn còn một cái tên nữa là cầu Trà Đình bên Duy Nghĩa, hiện đang ở bước giải phóng mặt bằng với 88 hộ, kế hoạch xong trong tháng 12 năm nay. Cầu chưa xây, nhưng mặt bằng đi trước là tín hiệu việc này có lịch thật chứ không phải nói cho có.
Lớp hai là sông Cổ Cò, chưa khơi thông xong đã cõng mười hai cây cầu
Con sông này đang được khơi thông lại sau cả trăm năm bồi lấp và việc nạo vét vẫn chưa xong, chuyện đó mình kể trong bài khơi thông sông Cổ Cò đang đến đâu sau hơn 20 năm. Vậy mà con sông chưa khơi thông xong đó, tính đến mùa hè năm nay, đã cõng trên lưng mười hai cây cầu.
Cây thứ mười hai vừa thông xe ngày 25 tháng 7 là cầu Đồng Nò 2, phía đầu Đà Nẵng của con sông. Cây cầu này có hai con số đáng kể. Thứ nhất, thi công chưa đầy 8 tháng là xong, dài 128,7 mét, ba nhịp, rộng 14,5 mét, hơn 128 tỷ, do một tập đoàn tư nhân bỏ tiền làm. Thứ hai, nó nối khu Hoà Xuân sang khu đảo Đồng Nò để chạy thẳng ra hướng biển, một mạch đường mà trước đó phải đi vòng.
Danh sách chưa dừng ở số mười hai. Thành phố đã có kế hoạch xây thêm một cầu nữa khu Hoà Quý và Đồng Nò, cũng tầm hơn 128 tỷ. Tức là riêng một con sông nhỏ này, cầu cứ nối nhau mọc, bên dưới thì nạo vét, bên trên thì bắc cầu, hai việc chạy song song.
Lớp ba là sông Trường Giang với sáu cây cầu trong một dự án
Con sông này dính với Hội An nhiều hơn cái tên của nó gợi ra. Nó chạy song song với bờ biển, nối vùng Hội An và Cửa Đại xuôi xuống tận vịnh An Hoà phía nam. Thời thương cảng, hàng hoá từ Hội An đi các vùng phía nam là men theo đúng con nước này, như một đường cao tốc thuỷ của mấy trăm năm trước. Rồi cũng như Cổ Cò, nó bồi lấp dần và chìm vào quên lãng.
Tháng 8 vừa rồi, dự án làm sống lại con sông này khởi công, gồm nạo vét luồng lạch và bắc một lúc sáu cây cầu mới. Cầu Bình Dương gần 1 km, cầu Hưng Mỹ 2,6 km, cầu Bình Nam 2,24 km, cầu Tỉnh Thuỷ và cầu Tam Thanh mỗi cây 1,7 km, cầu Tam Tiến 850 mét kèm phục hồi thêm một cầu dân sinh. Có cây dài hơn cả cầu Thuận Phước ở Đà Nẵng. Cả gói hơn 2.700 tỷ, phần lớn là vốn vay nước ngoài, làm từ nay đến 2031.
Sáu cây cầu này không nằm sát Hội An, nói rõ để bạn không hình dung nhầm. Nhưng chúng nằm trên cùng một dải nước từng chở hàng từ Hội An đi, và khi cả dải này được khơi lại và được bắc cầu thì vùng phía nam của Hội An, vốn lâu nay là vùng trũng ít ai nhắc, bắt đầu được nối vào bản đồ chung.
Còn hai cái tên nữa là cầu Duy Phước và cầu Phong Thử, thuộc danh mục công trình dự kiến khởi công trong năm 2026 của thành phố. Hai cây này đến nay chưa thấy tin khởi công, cũng chưa thấy mốc mới nào được công bố, mới ở mức có tên trong danh mục. Cái gì chưa diễn ra thì nói là chưa, không đoán trước.
Cộng sổ lại thì ba túi tiền cùng chụm vào một vùng nước
Các con số đứng riêng thì không thấy gì, đứng chung mới thấy chuyện. Chỉ tính những cây cầu đã có con số công bố: Nghĩa Tự 315 tỷ, Phước Trạch 271 tỷ, Đồng Nò 2 hơn 128 tỷ, gói sáu cầu Trường Giang 2.722 tỷ. Cộng lại đã hơn 3.400 tỷ đồng đổ vào những cây cầu quanh một phố cổ đi bộ, chưa tính Trà Đình, Duy Phước và Phong Thử còn chưa công bố vốn.
Để ý kỹ thì số tiền này đến từ ba túi khác nhau. Nghĩa Tự và Phước Trạch là tiền ngân sách thành phố. Sáu cầu Trường Giang phần lớn là vốn vay nước ngoài, nghĩa là có tổ chức quốc tế đã thẩm định và chịu cho vùng này vay. Còn Đồng Nò 2 là tiền túi của một tập đoàn tư nhân, họ bỏ 128 tỷ xây cầu vì cầu dẫn vào khu họ đang làm dự án, nhưng cầu xong thì ai đi cũng được.
Ba túi tiền đó, túi nào cũng phải tính toán chán chê rồi mới mở.
Khi cả ba cùng chụm vào một vùng trong cùng một quãng thời gian, đó là thứ tín hiệu không lời quảng cáo nào làm giả được.
Vì sao cầu mọc dồn dập vào đúng lúc này
Một phố cổ bị nước ôm ba phía, suốt mấy chục năm đi lại nhờ vài trục chính. Rồi trong đúng một quãng ngắn: một cầu thông xe tháng 7, một cầu hẹn thông xe tháng 11, một cầu vừa có văn bản, một cầu đang giải phóng mặt bằng, sáu cầu khởi công cùng một ngày tháng 8, và hai cái tên đang xếp hàng trong danh mục. Đếm trên bản đồ là mười một vị trí cầu mới cộng một cầu vừa xong.
Câu trả lời nằm trong chính các văn bản. Sau hợp nhất, Hội An không còn là một thị xã đứng riêng, nó là một phần của thành phố lớn, và thành phố đang khâu các mảnh của mình lại với nhau bằng cầu. Hội đồng thẩm định quy hoạch chung còn dặn một câu đáng để ý là biến trục sông Cổ Cò, Thu Bồn và Trường Giang thành không gian mặt nước, sinh thái, văn hoá. Tức là ba dải nước ôm quanh Hội An, trong bản vẽ dài hạn, không bị coi là vật cản nữa mà được coi là mặt tiền.
Một cây cầu trên bản vẽ là mấy trăm mét bê tông, nhưng dưới đất nó đổi nhịp sống. Người bờ Duy Nghĩa qua chợ không phải chờ đò, người Hội An Đông ra biển không phải vòng, học sinh bờ bên kia đi học gần lại cả quãng. Khoảng cách đo bằng phút đổi trước, mọi thứ khác của một vùng đất đổi theo sau.
Việc nên làm nếu bạn đang theo dõi một vị trí quanh Hội An
Ghi lại ba thứ cho mỗi cây cầu bạn quan tâm: cầu đó đang ở bước nào trong bốn bước là có tên trong danh mục, có văn bản với vốn cụ thể, đang giải phóng mặt bằng, hay đã khởi công; mốc gần nhất thành phố công bố là ngày nào; và từ mảnh đất bạn nhắm tới cây cầu đó mất bao nhiêu phút, đo bằng chính đường hiện tại chứ không đo trên bản vẽ. Ba thứ đó cho bạn biết mình đang nhìn một thay đổi sắp xảy ra hay một thay đổi còn xa.
Mốc gần nhất đáng theo là ngày 30 tháng 11 của cầu Nghĩa Tự. Những bến đò, bờ ruộng ở các vị trí kể trên, vài năm nữa sẽ không còn trông như vậy.
Muốn biết những cây cầu này chạm tới khu nào và giá khu đó đang ở đâu
Bản đồ giá bất động sản Đà Nẵng và Hội An ghi khoảng giá đất và giá thuê thật theo từng khu, cập nhật liên tục, để bạn đặt vị trí cầu cạnh mặt bằng giá đang có.
Câu hỏi thường gặp
Quanh Hội An hiện có bao nhiêu cây cầu đang làm hoặc sắp làm?
Đếm trên bản đồ là mười một vị trí cầu mới cộng một cầu vừa thông xe tháng 7 năm 2026. Gồm cầu Nghĩa Tự, cầu Phước Trạch, cầu Trà Đình, cầu Đồng Nò 2 đã xong, một cầu kế hoạch khu Hoà Quý và Đồng Nò, sáu cầu trên sông Trường Giang, cùng hai cái tên Duy Phước và Phong Thử còn trong danh mục.
Cầu Nghĩa Tự bao giờ thông xe?
Mốc thành phố đặt ra là thông xe kỹ thuật trước ngày 30 tháng 11 năm 2026. Phần cầu chính đã xong từ lâu, vướng ở hai đường dẫn lên cầu, đến đầu tháng 9 mới bàn giao mặt bằng được 180 trên 270 mét, bờ tây còn 4 hộ giải toả trắng và hạ tầng điện chưa di dời xong.
Cầu Phước Trạch nối đi đâu?
Theo văn bản tháng 4 năm 2026, cầu dài 220 mét cộng 740 mét đường dẫn, tổng mức đầu tư 271 tỷ, làm giai đoạn 2026 đến 2029. Nó nối khu trung tâm với dải ven biển phía Cửa Đại và nối ra phía bến thuyền đi Cù Lao Chàm, tức là thêm một lối ra biển.
Sáu cây cầu trên sông Trường Giang có gần Hội An không?
Không nằm sát Hội An. Nhưng chúng nằm trên cùng dải nước từng chở hàng từ Hội An đi các vùng phía nam, nên khi cả dải được khơi lại và bắc cầu thì vùng phía nam Hội An được nối vào bản đồ chung. Cả gói hơn 2.700 tỷ, phần lớn vốn vay nước ngoài, làm đến năm 2031.
Vì sao Hội An xây nhiều cầu vào lúc này?
Sau hợp nhất, Hội An là một phần của thành phố lớn và thành phố đang khâu các mảnh của mình lại bằng cầu. Hội đồng thẩm định quy hoạch chung còn dặn biến trục sông Cổ Cò, Thu Bồn và Trường Giang thành không gian mặt nước, sinh thái, văn hoá, tức là coi ba dải nước là mặt tiền chứ không còn là vật cản.
Bài viết liên quan
- Khơi thông sông Cổ Cò đang đến đâu sau hơn 20 năm
- Năm công trình đang xây ở Đà Nẵng năm 2026
- Hội An cách Đà Nẵng bao xa tính theo phút chạy thật
- Biển Cửa Đại Hội An đang được làm lại bằng gần 1.500 tỷ
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Số liệu vốn, chiều dài và tiến độ từng cây cầu là con số công bố tại thời điểm tháng 10 năm 2026, tiến độ thực tế có thể đã thay đổi.