Khơi thông sông Cổ Cò đang đến đâu sau hơn 20 năm
Nghe nói khơi thông sông Cổ Cò sắp xong, có nên tin không?
Bài này tổng hợp trọn câu chuyện khơi thông sông Cổ Cò — từ 400 năm lịch sử của con đường tơ lụa nối Đà Nẵng với Hội An, đến tiến độ nạo vét mới nhất bằng số liệu đã kiểm chứng. Đọc xong, bạn sẽ tự biết phải hỏi lại điều gì mỗi khi nghe tin “sông sắp thông”.
Khơi thông sông Cổ Cò là chuyện của một con đường 400 năm tuổi
Sông Cổ Cò dài khoảng 27 cây số, chạy men theo bờ biển từ vùng cửa Hàn của Đà Nẵng xuống tới Hội An, đổ ra sông Thu Bồn. Trong thư tịch triều Nguyễn, nó mang một cái tên rất đẹp — Lộ Cảnh Giang. Còn dân gian gọi theo cái mình thấy: khúc sông uốn cong như cổ con cò.
Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18, đây là con đường huyết mạch của thương cảng Hội An. Tàu buôn phương Tây vẽ hẳn nó lên bản đồ hàng hải với dòng chữ “Bras de Mer de Touranne à Fayfo” — eo biển từ Đà Nẵng xuống Hội An. Lý do rất thực dụng: tàu vượt đại dương thân to, ăn nước sâu, không vào được cửa sông đầy doi cát; biển miền Trung lại sóng gió thất thường. Nên người xưa giải bằng bài toán hai chặng — tàu lớn neo trong vịnh Đà Nẵng kín gió, hàng hóa sang thuyền nhỏ rồi theo đường nước êm trong đất liền mà xuống phố.
Sổ hàng năm 1695 của thương nhân người Anh Thomas Bowyear ghi rõ: hàng vào là tơ lụa, gốm sứ, chè, nhân sâm, ngà voi; hàng ra là vàng, kỳ nam, trầm hương, yến sào, hạt tiêu. Trước đó, giáo sĩ người Ý Christoforo Borri (1621) tả cảnh buôn bán đông đến mức cả trăm thuyền lớn cũng chở không hết hàng.
Dòng sông chết dần vì cát bồi suốt một thế kỷ
Không có biến cố nào giết con sông này cả. Thủ phạm là cát. Cát và phù sa bồi vào lòng sông năm này qua năm khác, chậm đến mức không thế hệ nào thấy mình đang mất nó. Đến năm 1891, chỉ còn những chiếc xà lúp nhỏ lách qua được lúc triều lên. Đầu thế kỷ 20, mấy trận lụt lớn liên tiếp khiến sông tắc hẳn.
Người Pháp từng tính nạo vét nhưng không lo nổi kinh phí, nên chọn đường vòng: khoảng năm 1904 họ làm tuyến đường sắt nhỏ Decauville chạy thay con sông. Được hơn chục năm, đến khoảng 1916 thì chính tuyến đường sắt đó cũng bỏ.
Nghịch lý ít người để ý
Con đường nước tắt thở, thuyền bè hết vào, phố hết sầm uất — và chính cái “hết sầm uất” đó giữ phố cổ Hội An nguyên vẹn cho tới ngày thành di sản thế giới. Cái chết của con đường, hóa ra, lại cứu linh hồn của cái phố.
Sông Cổ Cò hôm nay nhìn tận nơi thấy hai thái cực
Mình mang máy ra sông, đứng ngay trên cây cầu mang đúng tên dòng sông — cầu Cổ Cò, đoạn gần núi Ngũ Hành Sơn. Có khúc sông bị bèo lục bình phủ kín, xanh liền một màu, thoạt nhìn tưởng thửa ruộng chứ không phải dòng sông. Nhưng đi thêm một đoạn thì khác hẳn: sông mở rộng như một cái hồ, bờ thành công viên có người đi bộ tập thể dục, có bến nhỏ thuyền máy của người dân đậu san sát.
Cùng một dòng sông — khúc này còn nằm nguyên trong quá khứ, khúc kia đã chạy trước vào tương lai. Hai khúc đó chưa nối lại được với nhau.
Khơi thông sông Cổ Cò đã làm được những gì
Riêng dự án phía Đà Nẵng có tổng vốn khoảng 850 tỷ đồng, thi công gần 8 năm, đạt khoảng 89% tổng khối lượng (số liệu VOV, tháng 7/2026). Cầu Nguyễn Duy Hiệu đã khai thác từ tháng 6/2025. Lượng cát nạo vét đợt vừa rồi lên tới 415.187 mét khối, đem đấu giá thu về khoảng 60 tỷ đồng — thủ phạm giết con sông năm xưa nay thành nguồn thu của cuộc hồi sinh.
Đầu tháng 8/2026, phường Hội An Tây còn tổ chức lễ hội “Cổ Cò — Dòng chảy di sản” ngay khu cầu An Bàng, với đêm nhạc bên sông, du thuyền và trình diễn quăng chài. Chưa cần đợi khơi thông xong, người ta đã bắt đầu quay lại sống với dòng sông.
Phần chưa xong nằm ở con số 56% và đoạn Km14 đến Km19
89% là tổng khối lượng cả dự án, gồm cầu, đường, bờ kè. Còn phần cốt lõi nhất — nạo vét lòng sông — mới đạt khoảng 56%. Tính đến giữa năm 2026, dự án còn 64 hồ sơ mặt bằng chưa bàn giao, trong phạm vi nạo vét vẫn còn khoảng 22 hồ tôm và lồng bè. Thời hạn cả dự án đã phải gia hạn tới cuối năm 2027.
Điểm sáng mới nhất là cầu Nghĩa Tự (315 tỷ đồng, xong thân cầu từ cuối 2024): đầu tháng 7/2026 đường dẫn còn vướng 20 hộ dân, giữa tháng 8 còn 9 hộ, và đến tháng 9 mặt bằng đã cơ bản tháo gỡ — nhà thầu thi công xuyên đêm, nhắm thông xe kỹ thuật cuối tháng 11/2026 (Báo Đà Nẵng 8/2026, CafeF 9/2026).
Nhưng nút thắt lớn nhất của toàn tuyến là đoạn Km14 đến Km19+456, từ khu cầu Ông Tú phía Điện Dương chạy ra giáp Đà Nẵng. Đoạn này từng nằm trong một dự án vốn vay nước ngoài; vốn hết thời hạn giải ngân nên gói thầu phải dừng khi chưa thi công một mét nào. Muốn làm tiếp phải lập dự án mới bằng vốn đầu tư công, xếp vào giai đoạn 2026–2030. Hình dung đơn giản: một sợi dây đứt ở khúc giữa — hai đầu đang được bện lại, nhưng chính khúc giữa thì chưa ai chạm vào.
Câu hỏi đáng giá nhất khi nghe tin về sông Cổ Cò
Nghe ai nói “sông Cổ Cò sắp thông rồi”, chỉ cần hỏi lại ba chữ: thông đoạn nào? Câu hỏi lịch sự đó đủ để phân biệt người nắm chuyện thật với người nói theo.
Cách đặt kỳ vọng cho đúng nếu bạn theo dõi từ xa
Hai mươi năm cho hai mươi bảy cây số — lý do không nằm ở chuyện đào sông khó, mà nằm ở đất hai bên bờ: giá bồi thường chênh với giá thị trường, và nguồn gốc đất phức tạp phải xác minh từng trường hợp. Phía sau mỗi “hồ sơ” là một gia đình cụ thể, có nhà nuôi tôm trên khúc sông đó mấy chục năm.
Nguyên tắc mình luôn dùng khi đọc tin hạ tầng: chậm tiến độ không đồng nghĩa với không khả thi — nhưng cũng không có nghĩa là sang năm quay lại đã thấy thuyền chạy. Sông Cổ Cò là con đường thứ tư nối Đà Nẵng với Hội An, bên cạnh đường bộ đang chạy hằng ngày, sân bay đã duyệt mở rộng và tuyến tàu điện đang nghiên cứu. Bốn con đường, bốn trạng thái khác nhau — nhìn rõ từng cái, bạn sẽ tự đặt được kỳ vọng cho đúng.
Theo dõi chuỗi video bám tiến độ sông Cổ Cò
Tập sau mình sẽ quay lại đúng những góc máy này để so tiến độ thật — đăng ký kênh để không lỡ.
Câu hỏi thường gặp
Sông Cổ Cò dài bao nhiêu, nối từ đâu đến đâu?
Sông dài khoảng 27 cây số, chạy men theo bờ biển từ vùng cửa Hàn của Đà Nẵng xuống Hội An, đổ ra sông Thu Bồn. Thư tịch triều Nguyễn gọi là Lộ Cảnh Giang; dân gian còn gọi sông Đế Võng, Bãi Dài, Hà Sấu, Bến Trễ tùy đoạn.
Khơi thông sông Cổ Cò đã đạt bao nhiêu phần trăm?
Theo số liệu công bố tháng 7/2026, dự án phía Đà Nẵng đạt khoảng 89% tổng khối lượng, nhưng riêng phần nạo vét lòng sông mới khoảng 56%. Thời hạn dự án đã gia hạn tới cuối năm 2027, còn đoạn Km14–Km19+456 chưa thi công.
Cầu Nghĩa Tự bao giờ thông xe?
Thân cầu đã xong từ cuối năm 2024. Sau khi mặt bằng đường dẫn cơ bản tháo gỡ vào tháng 9/2026, nhà thầu đang nhắm mốc thông xe kỹ thuật cuối tháng 11/2026.
Vì sao khơi thông hơn 20 năm chưa xong?
Vướng mắc chính nằm ở mặt bằng: giá bồi thường chênh với giá thị trường và nguồn gốc đất ven sông phức tạp, phải xác minh từng trường hợp. Ngoài ra một gói thầu dùng vốn vay nước ngoài từng phải dừng khi vốn hết thời hạn giải ngân.
Lộ Cảnh Giang là sông nào?
Là tên của sông Cổ Cò trong thư tịch triều Nguyễn. Từ thế kỷ 16 đến 18, đây là tuyến đường thủy chở hàng giữa tiền cảng Đà Nẵng và thương cảng Hội An.
Bài viết liên quan
- Hiểu đúng 12.800 tỷ mở rộng sân bay Đà Nẵng
- Toàn cảnh hạ tầng Đà Nẵng và Hội An cho nhà đầu tư từ xa
- Biển Cửa Đại Hội An đang được làm lại bằng gần 1.500 tỷ
- Hơn một chục cây cầu đang mọc quanh phố cổ Hội An
- Năm công trình đang xây ở Đà Nẵng năm 2026
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý. Số liệu tổng hợp từ VOV (7/2026), Báo Đà Nẵng (8/2026), CafeF (9/2026) và tư liệu Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An.
Xem video đầy đủ
Xem trên YouTube: Sông Cổ Cò – dòng sông tơ lụa Đà Nẵng đào 20 năm chưa xong. Kênh Hà Nguyên – BĐS Đà Nẵng có video mới mỗi tuần. Nhóm Zalo SĂN BĐS ĐÀ NẴNG CÙNG HÀ NGUYÊN, nơi mình đăng sản phẩm đã đi xem tận nơi: zalo.me/g/4zrustqizmxngbsfro5a.